Op 4 november lag er plots een voorstel om de doorschuifregelingen voor een aanmerkelijk belang vanaf 2029 af te schaffen. Dat leidde tot onrust bij familiebedrijven, omdat bij schenking of vererving dan eerder in box 2 afgerekend zou moeten worden. Een week later is het amendement ingrijpend gewijzigd. In de versie van 11 november staat de afschaffing van de DSR niet meer. De fiscale storm rond dit ene onderdeel is daarmee gaan liggen, maar de parlementaire behandeling van het Belastingplan 2027 en andere vermogensmaatregelen loopt nog. Goed nieuws mag gevierd worden. Liefst zonder het opvolgingsdossier daarna weer dicht te klappen.
Van voorstel naar geschrapt onderdeel
Het oorspronkelijke amendement wilde de box 2-doorschuifregelingen bij schenking en vererving laten vervallen. Het gewijzigde amendement vervangt die tekst volledig en bevat deze maatregel niet meer. Dat is een wezenlijke wijziging, geen uitstel van alleen de ingangsdatum. Voor bestaande opvolgingsplannen verdwijnt daarmee de acute dreiging uit dit amendement dat er vanaf 2029 direct over de ondernemingswaarde moest worden afgerekend.
Doorschuiven blijft uitstel, geen vrijstelling
De DSR kan onder voorwaarden voorkomen dat de overdrager bij schenking of vererving meteen box 2-belasting betaalt over de ondernemingswaarde. De fiscale claim schuift door naar de verkrijger via de verkrijgingsprijs. Dat verschil blijft belangrijk: de belasting verdwijnt niet en voorwaarden moeten zorgvuldig worden toegepast. Een behouden regeling is dus fijn. Een automatische regeling is het nog steeds niet.
Het gewijzigde voorstel bevat andere maatregelen
Dat de DSR uit het amendement is verdwenen, betekent niet dat het hele pakket van tafel is. De nieuwe versie stelt onder meer aangepaste box 3-tarieven voor en wijzigingen rond schenkingen op papier en waarderingsregels in de erf- en schenkbelasting. Bovendien moet wetgeving nog door het verdere parlementaire proces. Families doen er daarom goed aan per onderwerp te volgen wat voorstel, aangenomen wijziging en definitieve wet is. Die drie lijken op elkaar, maar alleen de laatste vult de aangifte.
Politieke rust is geen familieplanning
Het is verleidelijk om na zo'n koerswijziging opgelucht achterover te leunen. Toch blijven de belangrijkste opvolgingsvragen precies dezelfde. Wie wil en kan het bedrijf voortzetten? Hoe worden actieve en niet-actieve kinderen behandeld? Welke liquiditeit heeft de overdragende generatie nodig? En hoeveel tijd vraagt het om zeggenschap, eigendom en kennis zorgvuldig over te dragen? Een fiscale route ondersteunt het plan. Zij vervangt het gesprek niet.
Werk met scenario's, niet met paniekknoppen
De afgelopen week laat zien hoe snel een voorstel kan veranderen. Maak daarom naast het voorkeursplan altijd een variant met eerder afrekenen, een variant met gefaseerde overdracht en een variant waarin verkoop of externe financiering wordt verkend. Niet omdat iedere politieke gedachte werkelijkheid wordt, maar omdat een familie met meerdere routes rustiger beslist. Spoed is soms onvermijdelijk. Geïmproviseerde spoed meestal niet.
Vier acties die wel blijven staan
Breng de ondernemingswaarde en beschikbare liquiditeit periodiek in beeld. Controleer of de beoogde overdracht aan de voorwaarden van de actuele regelingen voldoet. Leg vast welke familiedoelen belangrijker zijn dan het fiscale voordeel. En plan een vast moment om politieke en persoonlijke veranderingen samen te beoordelen. De afschaffing uit dit amendement is verdwenen. De verantwoordelijkheid voor een goed overdrachtsplan gelukkig niet.