Wie op zondagmiddag een systeem uitzet, hoopt op maandagochtend vooral dat het weer aan kan. Bij Ahold Delhaize duurde het herstel na een cyberincident langer. Albert Heijn, Etos en Gall & Gall schakelden systemen uit om hun IT-omgeving te beschermen. Dat raakte onder meer digitale diensten en de bevoorrading. Ahold Delhaize is geen familiebedrijf, maar de les past wel degelijk aan de familietafel: bedrijfscontinuïteit begint niet bij de vraag wie de laptop opnieuw opstart. Zij begint bij de vraag wie het hoofd koel houdt als het bedrijf even niet meer op zijn geheugen kan vertrouwen.
Voorzichtig uitzetten kan dapper besturen zijn
Het incident begon op 11 oktober. Ahold Delhaize nam uit voorzorg systemen offline en meldde later dat kwaadwillend handelen de oorzaak was. Winkels bleven open, terwijl teams stap voor stap werkten aan veilig herstel. Dat is een ongemakkelijke maar belangrijke bestuursles. Soms bescherm je de onderneming juist door tijdelijk minder te kunnen. Daarvoor moet vooraf duidelijk zijn wie zo'n besluit mag nemen, welke informatie nodig is en welke gevolgen de familie bereid is te dragen. Snelheid is prettig. Veiligheid is bij herstel meestal een betere klok.
Een cyberplan is ook een familieplan
In een familiebedrijf lopen eigendom, reputatie en dagelijkse leiding gemakkelijk door elkaar. Bij een incident kan dat extra druk geven. Een bezorgde eigenaar belt de directeur, een familielid reageert op sociale media en een oud-bestuurder kent nog iemand bij de leverancier. Goed bedoeld, maar niet altijd goed gecoördineerd. Spreek daarom vóór een crisis af wie operationeel leidt, wie de eigenaren informeert en wie naar medewerkers, klanten en partners communiceert. Betrokkenheid is waardevol. Tijdens een incident heeft zij alleen wel een duidelijke route nodig.
Continuïteit woont buiten de computer
Het Nationaal Cyber Security Centrum adviseert organisaties om belangrijke contactgegevens vooraf vast te leggen en de bellijst ook echt te printen. Dat klinkt bijna ouderwets, tot de digitale adresboeken niet bereikbaar zijn. Een bruikbaar continuïteitsplan bevat daarom meer dan back-ups. Welke processen moeten als eerste door? Welke noodoplossing is beschikbaar? Wie kan leveranciers, klanten en medewerkers bereiken? En waar staat de informatie als de normale systemen uitvallen? De cloud is handig. Een vel papier blijkt soms verrassend toekomstbestendig.
Herstellen is meer dan weer online zijn
Na het incident meldde Albert Heijn dat distributiecentra weer operationeel werden, de schappen zich vulden en digitale diensten gecontroleerd terugkeerden. Voor een onderneming betekent herstel echter ook: controleren wat er is gebeurd, besluiten vastleggen, betrokkenen blijven informeren en lessen omzetten in nieuwe afspraken. Vraag dus niet alleen wanneer alles weer werkt. Vraag ook wat er voortaan anders moet werken. Juist een familie met een lange horizon kan van een vervelende onderbreking een blijvende verbetering maken.
Oefenen voorkomt geen incident. Wel improvisatiepaniek.
Een plan dat nooit is besproken, is vooral een keurig document. Oefen daarom af en toe een eenvoudig scenario: de systemen zijn uitgevallen, de IT-leverancier is bezig en niemand weet hoe lang het duurt. Welke activiteiten gaan door? Wie beslist over geld, communicatie en tijdelijke oplossingen? Wanneer worden commissarissen, aandeelhouders of verzekeraars betrokken? Zo'n oefening hoeft geen Hollywoodproductie te zijn. Een uur aan tafel kan al laten zien waar verantwoordelijkheden dubbel zijn belegd — of juist helemaal nergens.
Vijf vragen voor als alles het nog doet
Welke bedrijfsprocessen mogen maximaal een uur, een dag of een week stilliggen? Wie heeft tijdens een cyberincident het mandaat om moeilijke besluiten te nemen? Hoe bereiken we medewerkers, klanten en leveranciers zonder onze gewone systemen? Welke informatie en contactlijsten zijn ook offline beschikbaar? En wanneer hebben we dit voor het laatst geoefend? De beste tijd voor deze vragen is niet midden in een incident. Dan wil je de antwoorden al kunnen bellen — liefst vanaf een uitgeprinte lijst.
Verder lezen bij de bron
- Mediastatement inzake cybersecurity incident — Albert Heijn, geraadpleegd 25 oktober 2026
- Update on status of cybersecurity incident — Ahold Delhaize, 19 oktober 2026
- Wat te doen bij een cyberincident? — Nationaal Cyber Security Centrum
- Hoe maak je een bedrijfscontinuiteitsplan? — Nationaal Cyber Security Centrum