Belasting betalen over een waardestijging terwijl het geld nog in een belegging of pand zit: het kabinet wil daar in box 3 zoveel mogelijk vanaf. Het nieuwe uitgangspunt is vermogenswinstbelasting. Oftewel: afrekenen wanneer de winst daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Klinkt overzichtelijk. De kleine lettertjes zijn alleen nog onderweg.
Wat heeft het kabinet besloten?
Op 2 oktober maakte het kabinet bekend het voorstel voor de Wet werkelijk rendement box 3 te willen aanpassen. Via een novelle — een aanvullend wetsvoorstel — moet zoveel mogelijk waardeontwikkeling onder een vermogenswinstbelasting vallen. Het kabinet heeft hierover spoedadvies gevraagd aan de Raad van State. De beoogde start van het nieuwe box 3-stelsel blijft 1 januari 2028, maar de aangepaste wetgeving is nog niet definitief.
Van winst op papier naar winst bij verkoop
Bij een vermogensaanwasbelasting wordt de jaarlijkse waardestijging belast, ook als een belegging nog niet is verkocht. Bij een vermogenswinstbelasting komt de heffing over de waardeontwikkeling pas aan bod bij verkoop of een ander moment van realisatie. Dat kan beter aansluiten op de beschikbare liquiditeit: eerst de opbrengst, daarna de belasting. Inkomsten zoals rente, dividend en huur kunnen nog steeds jaarlijks meetellen. ‘Zoveel mogelijk’ betekent dus niet dat alle box 3-heffing wordt uitgesteld.
Waarom dit relevant is voor familievermogen
Families houden vermogen vaak voor de lange termijn aan, verdeeld over spaargeld, beleggingen en vastgoed. Dan maakt het verschil of een waardestijging jaarlijks wordt belast of pas bij verkoop. Het verkoopmoment krijgt mogelijk ook meer fiscale betekenis. Dat vraagt om goede vastlegging van aankoopwaarden, kosten en transacties — en om keuzes die niet alleen fiscaal, maar ook bij de doelen van de familie passen.
Een ander moment is niet automatisch minder belasting
De richting is duidelijker, de uitwerking nog niet. Tarieven, vrijstellingen, verliesverrekening, overgangsregels en de financiële dekking kunnen het uiteindelijke effect sterk bepalen. Het kabinet heeft bovendien gezegd kleinere spaarders en beleggers te willen ontzien bij die dekking, maar een nieuw voorstel daarvoor moet nog worden uitgewerkt. Wie nu al een exact voordeel uitrekent, rekent dus met potlood.
Wat kun je nu wél doen?
Een structuur omgooien op basis van een plan in beweging is meestal geen rustige strategie. Wel is dit een goed moment om het vermogen overzichtelijk in kaart te brengen: welke bezittingen zitten in box 3, welke inkomsten en kosten horen erbij en zijn historische aankoopwaarden goed gedocumenteerd? Leg daarnaast een paar scenario’s naast elkaar. Zo ben je voorbereid zodra de definitieve regels bekend zijn, zonder vandaag al op morgen vooruit te lopen.