Een maand geleden was 2028 nog het richtpunt. In de novelle die op 3 november bij de Tweede Kamer is ingediend, stelt het kabinet nu 1 januari 2029 voor als startdatum van het nieuwe box 3-stelsel. Tegelijk wordt de vermogenswinstsystematiek verbreed: bij onder meer aandelen, obligaties, opties en onroerend goed komt de heffing over waardestijging in beginsel pas aan bod wanneer die winst wordt gerealiseerd, bijvoorbeeld bij verkoop. Het voorstel is nog geen wet. Op 9 november staat het wetgevingsoverleg gepland en op 12 november de stemming. Eén ding is al wel duidelijk: de richting beweegt, de voorbereiding mag blijven staan.
Uitstel is nieuws, geen eindpunt
De verschuiving naar 2029 komt volgens de Tweede Kamer door problemen met de uitvoering. Tot de invoering blijft het huidige box 3-stelsel met de mogelijkheid van tegenbewijs van toepassing. Voor families met beleggingen, vastgoed en ander privévermogen betekent dat een extra overgangsjaar. Niet per se een rustig jaar: aangiften, tegenbewijs en nieuwe plannen kunnen naast elkaar blijven bestaan. De kalender werd eenvoudiger. Het dossier nog niet helemaal.
Eerst verkopen, dan heffen — meestal
Het voorstel brengt financiële instrumenten zoals aandelen, obligaties en opties onder een vermogenswinstbelasting. Ook voor onroerend goed is realisatie het uitgangspunt. Daardoor wordt de waardestijging in beginsel niet jaarlijks, maar bij verkoop of een ander realisatiemoment belast. Inkomsten zoals rente, dividend en huur kunnen wel jaarlijks meetellen. Een vermogenswinstbelasting verplaatst dus vooral het betaalmoment; zij laat de belasting niet verdwijnen.
De Raad van State wilde nog meer rust
De Raad van State vond invoering in 2028 niet verantwoord en adviseerde om in 2030 in één keer naar een nieuw stelsel te gaan. De regering heeft het voorstel toch ingediend, maar met 2029 als nieuwe beoogde start. Dat verschil onderstreept hoe politiek en uitvoeringstechnisch beweeglijk het dossier nog is. Maak daarom scenario's, geen voorspellingen met drie cijfers achter de komma.
Een extra jaar is waardevol als je het gebruikt
Breng per vermogensbestanddeel de historische aankoopprijs, latere investeringen, verkoopkosten en ontvangen inkomsten in beeld. Controleer ook of die gegevens bij verschillende banken, beheerders en familieleden op dezelfde manier beschikbaar zijn. Bij vermogen dat al lang in de familie is, blijkt de schoenendoos soms verrassend digitaal: veel mappen, weinig logica. Juist dan is vroeg ordenen goedkoper dan later reconstrueren.
Kijk verder dan alleen de belastingdatum
Als verkoop straks een fiscaal moment wordt, kan dat invloed hebben op herbalanceren, schenken, nalaten en de financiering van grote familie-uitgaven. Laat de belasting daarbij niet de enige bestuurder zijn. Liquiditeit, risico, spreiding en familiedoelen blijven minstens zo belangrijk. Een belegging langer vasthouden om belasting uit te stellen kan verstandig zijn, maar ook leiden tot een portefeuille die niet meer bij de familie past.
Vier gesprekken voor de komende maanden
Welke bezittingen vallen bij ons in box 3? Zijn aankoopwaarden en kosten aantoonbaar? Welke verkopen of overdrachten verwachten we rond 2028 en 2029? En wie volgt het wetgevingsproces en vertaalt een definitieve uitkomst naar ons plan? Het wetsvoorstel kan nog veranderen. Een goed overzicht hoeft daarop niet te wachten. Dat is misschien de prettigste vorm van werkelijk rendement: minder zoekwerk aan de keukentafel.