Bijna 70 procent van de ondernemers wil binnen tien jaar stoppen. Tegelijk is ruim 40 procent nog niet met opvolging begonnen of is er nog geen opvolger gevonden. Dat klinkt als een probleem voor later. Alleen: een overdracht binnen de familie duurt gemiddeld zesënhalf jaar.
De opvolgingsgolf staat niet meer in de verte
De Staat van het mkb 2026 zet familiebedrijven nadrukkelijk in beeld. Nederland telt ruim 295.000 familiebedrijven in het mkb. Ze zijn financieel sterk en belangrijk voor werkgelegenheid, maar een groot deel staat voor een wisseling van de wacht. Wie binnen tien jaar wil stoppen, heeft met een gemiddelde voorbereidingstijd van zesënhalf jaar dus minder speelruimte dan de agenda misschien doet vermoeden.
Zesënhalf jaar is niet alleen papierwerk
Een overdracht gaat niet alleen over aandelen, belasting en een handtekening. De volgende generatie moet kunnen ontdekken of zij wil ondernemen. De huidige eigenaar moet bepalen welke rol nog past. En de familie moet praten over eigendom, zeggenschap, inkomen en onderlinge verwachtingen. Juist die gesprekken vragen tijd. Niet omdat families langzaam zijn, maar omdat een goed antwoord soms even moet rijpen.
Begin niet met de constructie, maar met de mensen
De eerste stap kan verrassend klein zijn. Vraag wie over vijf of tien jaar welke rol voor zich ziet. Wie wil leiden? Wie wil eigenaar zijn zonder in het bedrijf te werken? En wat heeft de overdrager nodig om werkelijk ruimte te kunnen geven? Zet de antwoorden nog niet meteen vast. Eerst begrijpen, dan rekenen en regelen.
De fiscale route blijft belangrijk
Het kabinet schrijft bij het rapport dat het de bedrijfsopvolgingsregeling in de schenk- en erfbelasting intact houdt. Ook de aanvullende regelingen in de inkomstenbelasting en overdrachtsbelasting worden volgens de Kamerbrief niet aangepast. Dat geeft geen standaardoplossing: de voorwaarden hangen af van de onderneming en de gekozen route. Het is daarom verstandig om fiscale, juridische en financiële gevolgen tijdig naast de wensen van de familie te leggen.
Een rustige start voor een grote verandering
Plan een eerste gesprek zonder besluit op de agenda. Spreek af wat ieder familielid vooraf mag bedenken en welke vragen nog openstaan. Daarna kun je een tijdlijn maken: oriëntatie, proefperiode, waardering, financiering, afspraken en uiteindelijke overdracht. Zesënhalf jaar klinkt lang. Voor een verandering die bedrijf én familie raakt, is het vooral kostbare denktijd.